Μιας παράδοσης που μετά από μια παλιγγενεσία έχει συνδεθεί αποκλειστικά με μια «μεταφυσική πραγματικότητα», που πέραν της «κοιμήσεως της Θεοτόκου» έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της εκτός από τη θρησκευτική μας παράδοση και στην πολιτική σκέψη του λαού μας.

Επρόκειτο για μια πολιτική σκέψη που από τη μια χαρακτηρίζεται από την ιδιωτεία και από την άλλη με τη συμμετοχή στα κοινά, όπου όμως το συλλογικό όφελος έχει δώσει τη θέση του σε ένα ατομικό και κομματικό συμφέρον, αναζητώντας πρότυπα από το παρελθόν: από τη μια ο Χριστός και από την άλλη ο Μάρξ, ανασταίνουν την ελπίδα για ένα αύριο που μένει αγκυλωμένο στο χθες μιας παράδοσης, που σαν θεματοφύλακες καλούμαστε να διαφυλάξουμε θαρρείς και κινδυνεύει να περιπέσει στην λήθη του χρόνου. Την ίδια στιγμή μάλιστα που οι ίδιοι μας επικαλούμαστε την πρόοδο και την εξέλιξη της σκέψης.

Μιας σκέψης που ανατρέχει και πάλι στο παρελθόν, στα συγγράμματα αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων, αναζητώντας εκ' νέου το νόημα του είναι: στάση που υποδηλώνει την στασιμότητα της παράδοσης και την ανεπάρκεια νοήματος αυτής στο παρόν, διότι απεμπόλησε την κριτική σκέψη από το πολιτικό και θρησκευτικό γίγνεσθαι της κοινωνίας. Κι επειδή άνευ κριτικής σκέψης δεν υπάρχει εξέλιξη αλλά ένας μιμητισμός ενός προτύπου κενού νοήματος, η παράδοση, θρησκευτική και πολιτική, τείνει πλέον να μετατραπεί σε μια σύγχρονη σοφιστεία, κακέκτυπο του παρελθόντος, που θα όφειλε να αναπροσαρμοστεί στα σημερινά δεδομένα της κοινωνίας.

Από τη μια ο «θρησκευτικός ανθρωπισμός», στηρίζεται στην ταύτιση του χριστεπώνυμου πλήθους με αρχές και ηθικούς κανόνες μιας αλλοτινής εποχής, μετατοπίζοντας την πίστη και την ελπίδα για μια μεταθανάτια υπαρξιακή αγαλλίαση και από την άλλη ένας «πολιτικός ανθρωπισμός» ιδεολογικού χαρακτήρα, που τείνει άλλοτε περισσότερο αριστερά και άλλοτε περισσότερο δεξιά, να καθορίσει τα όρια του ατόμου και των κοινωνικών τάξεων ως κανόνων προς μίμηση, θαρρείς και θα αποτελέσουν τη μυστική και μαγική εκείνη συνταγή που διαφυλάχτηκε από το παρελθόν για το μέλλον.

Και επειδή η ιστορία έχει αποδείξει πως πρότυπα του παρελθόντος οδήγησαν σε αδιέξοδο, εδώ εισέρχεται η κριτική σκέψη. Έτσι, από την μία οι θρησκευτικές σοφιστείες οδήγησαν και οδηγούν στο διχασμό του ποιμνίου σε αιρέσεις και από την άλλη οι πολιτικές σοφιστείες οδήγησαν και οδηγούν στο διχασμό της κοινωνίας σε κόμματα και ιδεολογίες.

Το θρησκευτικό «χάος» έγινε η αφορμή να γεννηθεί ένα νέο πολιτικό «σύμπαν», όπου η ατομική ιδιώτευση βρήκε καταφύγιο στις πολιτικάντικες μεθοδεύσεις.

Πρόκειται για μια παραίτηση του ίδιου του ατόμου από κάθε ελευθεριάζουσα σκέψη που από τη μια οδηγεί σε ένα θρησκευτικό και από την άλλη σε έναν πολιτικό μηδενισμό.

Η εξέλιξη που άλλοτε συντελέστηκε με τη μετάβαση από το μύθο στη φιλοσοφία, από την αριστοκρατία στη δημοκρατία, κινδυνεύει σήμερα να επιστρέψει και πάλι στα σπλάχνα του «αρχέγονου χάους». Μια κοινωνία που θαρρείς και μένει αμέτοχος θεατής σε ένα σύγχρονο έργο τραγωδίας μιας και αδυνατεί να συλλάβει την θέση της, την υποχρέωσή της και τα όρια μέσα στα οποία μπορεί και οφείλει να κινηθεί.

Εξ' ου λοιπόν και ο διαχωρισμός του αισθάνομαι και του διαισθάνομαι. Διότι άλλο ορθολογισμός, όπως θα λέγαμε πολύ απλά, κι άλλο ουτοπία! Άλλο πιστεύω και άλλο απόδειξη. Ο ορθολογισμός βασίζεται στο πραγματικό και στο υπαρκτό!!...

Το να πεις για παράδειγμα υπάρχει ζωή μετά το θάνατο, είναι ανοησία! Γιατί αμέσως χάνει την σημασία της η λέξη «ζωή» αλλά και η λέξη «θάνατος». Διότι αν υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο δεν υπάρχει κατ' ουσίαν Θάνατος. Άρα δεν υπάρχει και νόημα στην ίδια την σημασία της λέξης «Ζωή».  Για ποιο λόγο λοιπόν γεννιόμαστε; Για ποιο λόγο υπάρχει θάνατος αφού θα συνεχίσουμε να ζούμε και μετά αυτόν;

Τι νόημα θα είχε η ζωή αν ζούσαμε αιώνια;;; Σα να λέμε, τι νόημα θα είχαν τα χρήματα αν όλοι μας είχαμε όσα θέλαμε;;;

Διότι, το να δημιουργώ ένα νόμο και να μην τον τηρώ είναι δύο φορές πιο άλογο από το να μην τηρώ απλώς έναν οποιοδήποτε άλλον νόμο..

Λένε ας πούμε πως η αμαρτία είναι στο σώμα. Μα ο ίδιος ο διάβολος δεν είναι πνεύμα;;; Ακόμη και αν πιστεύεται πως ο διάβολος είναι δημιούργημα του ίδιου του Θεού(...), αλήθεια, πόσο δίκαιος είναι Αυτός που δεν τηρεί το νόμο Του;;;

Η Βίβλος μας γράφει για θαύματα!!! Πως αποδεικνύονται αυτά τα θαύματα;;; Κι αν ήταν θαύματα, γιατί τα αποκαλούμε «θαύματα»;;;

Μήπως ο Θεός δε λέμε ότι έφτιαξε του φυσικούς νόμους; Αν ο Γιος του έκανε «θαύματα», αυτό σημαίνει ότι ο ίδιος υπερψήφισε τους φυσικούς νόμους του Πατέρα του, για να αποδείξει στην ουσία ότι πράγματι ήταν ο Γιος του!!! Επομένως, πόσο αξία έχουν πραγματικά οι φυσικοί νόμοι που λέμε ότι έθεσε ο Θεός; Γιατί πραγματικά Αυτός τους έφτιαξε; Και τέλος πάντων γιατί σήμερα δεν γίνονται θαύματα;;;

Νομίζω πως δεν υπάρχει «πιστευτή λογική». Η μόνη γνωστή λογική σε εμένα είναι η κοινή λογική. Διότι απλώς «μη κοινή λογική» δεν υπάρχει.

Υ.Γ. Εδώ έρχεται ο προσωπικός εγωισμός. Όταν σε μια ερώτηση δεν μπορείς να φέρεις επιχειρήματα για να αποδείξεις αυτό που πιστεύεις, η μόνη πιθανή απάντηση μπορεί να δοθεί διαγράφοντας την ίδια την ερώτηση. Διότι αν η πίστη δεν δέχεται απόδειξη, όπως λένε μερικοί, είναι κατ' ουσίαν κενή ως προς την σημασία της! Και αν είναι κενή, μπορεί να δεχθεί κριτική!!! Αυτός που καλείται να δώσει εξήγηση είναι αυτός που ασπάζεται την πίστη αυτής... Διότι είναι παράλογο να ζητάς απόδειξη αυτού που δεν πιστεύει. Είναι σαν να ζητάς από ένα μικρό παιδί να σου αποδείξει ότι το ηλεκτρικό ρεύμα σκοτώνει! :P

Δεν πέρασε ούτε ένας χρόνος όταν ο σημερινός πρωθυπουργός της χώρας Γ. Παπανδρέου, από την θέση της αντιπολίτευσης, ανέφερε στα τηλεοπτικά παράθυρα πως «τα λεφτά υπάρχουν», υποσχόμενος παράλληλα αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, όταν ο τότε πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής μιλούσε για περικοπές και σκληρά οικονομικά μέτρα. Οι καιροί αλλάξανε όμως, το πρόγραμμα των εκατό ημερών πήγε περίπατο και τα νέα μέτρα ήρθανε να επιβεβαιώσουν από την μία τον Καραμανλή και από την άλλη τις αερολογίες του Παπανδρέου, τις οποίες αναμασούν ακόμη και σήμερα, κόμματα όπως Κ.Κ.Ε. και ΣΥ.ΡΙΖ.Α.

Και φυσικά το τραγελαφικό της υπόθεσης είναι η στάση της ΝΔ απέναντι στα σκληρά αντιλαϊκά μέτρα που θα μας φέρουν κοντά στην οικονομική βοήθεια από την Ευρώπη. Παρότι είχαν ειπωθεί προεκλογικά από τον Καραμανλή, η σημερινή προεδρία του κόμματος φορώντας το προσωπείο του λαϊκισμού καταψηφίζει τα μέτρα, ψάχνοντας από την μία τον άφαντο Καραμανλή και διαγράφοντας από την άλλη την πρώην υπουργό εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη. Τι ειρωνεία: Ο πατέρας της Ντόρας, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης αποστάτησε από το κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου, ο Αντ. Σαμαράς είχε αποστατήσει από το κόμμα του Κ. Μητσοτάκη και σήμερα η Ντόρα Μπακογιάννη διαγράφεται και αποστατεί εν πολλοίς με την ψήφο της, από το κόμμα του Αντ. Σαμαρά, γιατί συμφώνησε με τα μέτρα του Γ. Παπανδρέου.

Αν ο κόσμος σκεφτόταν με τον τρόπο που σκέφτονταν οι πολιτικοί μας, τότε θα λέγαμε πως «πες μου τι κόμμα είσαι να σου πω αν συμφωνείς ή όχι με τα νέα οικονομικά μέτρα». Όμως, ευτυχώς δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Κι αν ακόμη κάποιοι γραφικοί φωνάζουν πως ο λαός είναι ο μόνος κάτοχος του δικαιώματος κυριαρχίας και πως όλα θα πρέπει να ρυθμίζονται βάσει της γενικής θελήσεως του λαού, αφήστε τους να ονειρεύονται. Κάθε λαός έχει την κυβέρνηση που του αξίζει. Και το λέγω αυτό διότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυβέρνηση και αντιπολίτευση κάθισαν και τα είπαν από κοινού στο τραπέζι του διαλόγου. Στην Ελλάδα όχι μονάχα δεν έγινε αυτό το τόσο προφανές, αλλά εκατέρωθεν δεν υπήρξε ούτε εσωκομματικός διάλογος.

Η μεγάλη πορεία της Τετάρτης τελικά στιγματίστηκε από τους γνωστούς-αγνώστους «προβοκάτορες». Ενώ η πλειοψηφία του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου, ακόμη και των μπλογκ, κατακρίνει πρώτα την δολοφονία των υπαλλήλων της Marfin, ο Ριζοσπάστης αποτελεί την μοναδική εξαίρεση ελληνικής εφημερίδας που εγκωμιάζει στον τίτλο του την «λαοθάλασσα» που βγήκε στους δρόμους σε μια διαδήλωση που διοργάνωσε το ΠΑΜΕ, αφήνοντας με ψιλά γράμματα τον θάνατο των τριών υπαλλήλων της τράπεζας. Την ίδια στιγμή όπου ένα βίντεο-σοκ δείχνει τους διαδηλωτές να περνούν αναίσθητοι μπροστά από το φλεγόμενο κτίριο της Marfin αδιαφορώντας παντελώς για το ότι υπήρχαν άνθρωποι μέσα σε αυτό. Και αναρωτιέμαι, τι είναι πιο εγκληματικό: Να βάζεις φωτιά σε ένα κτίριο όπου υπάρχουν άνθρωποι; Ή να αδιαφορείς για τους ανθρώπους που καίγονται σε αυτό; Ποιοι φέρουν την ευθύνη σε τελική ανάλυση για το γεγονός ότι η «πορεία του ΠΑΜΕ» όπως καυχήθηκε η εφημερίδα Ριζοσπάστης με ημερομηνία 6/5 τελικώς έγινε όμηρος μιας μικρής μειοψηφίας «προβοκατόρων»;

Τηλεφωνώ το φίλο μου που είχε κατέβει στην πορεία με την υπόλοιπη παρέα. Με ενημερώνει πως υπήρξαν τρεις νεκροί και ένας γνωστός μας τραυματίστηκε. Ανεβαίνω την ηλεκτρική σκάλα βιαστικός. Τα χημικά μύριζαν όλο και πιο έντονα.

Πλατεία Συντάγματος. Πέτρες παντού, πλαστικά μπουκάλια, κάδοι σκουπιδιών καμένοι. Ένα όχημα του δήμου ακόμη σιγόκαιγε. Μια εικόνα αποκρουστική! Η Βουλή περικυκλωμένη από αστυνομικούς. Οι δρόμοι αδειανοί. Οχήματα της πυροσβεστικής έτρεχαν πέρα δώθε την Βασιλίσσης Αμαλίας. Τα προσπερνώ και ανηφορίζω την Βασιλίσσης Σοφίας. Στα πρώτα μέτρα δύο κλούβες της αστυνομίας είχαν κλείσε πέρα για πέρα το δρόμο. Στην πλαϊνή έξοδο της Βουλής μια ομάδα έξι ατόμων διαπληκτίζονται με την διμοιρία των ΜΑΤ έξω από την Βουλή. Ο Γιάννης 46 ετών και η Κατερίνα γύρω στα 40.

Ο Παναγιώτης, ένας ψιλός χοντρούλης τύπος με γυαλάκια προσπαθεί να μας απομακρύνει: «Σας παρακαλώ, σας καταλαβαίνω κι εγώ μαζί σας είμαι, αλλά πρέπει να απομακρυνθείτε από εδώ, κι εμείς την δουλειά μας πρέπει να κάνουμε». Η Κατερίνα δείχνει να κατανοεί την θέση του Παναγιώτη και τον συγχαίρει για την στάση του, λέγοντας «μακάρι όλοι σαν κι εσένα να ήταν νεαρέ». Ο Παναγιώτης ήταν δεν ήταν 25 χρονών και έμαθα πως ήταν αρραβωνιασμένος. Το ίδιο και ο συνάδελφός του που κάθεται δίπλα του. Τόσο φιλικοί και οι δύο που ανοίξαμε συζήτηση. Η Κατερίνα αρκέστηκε να φωνάζει κατά όσων έβγαιναν από την Βουλή με τα αυτοκίνητά τους φωνάζοντάς τους και κάνοντας χειρονομίες. Ο Γιάννης, από την πλευρά του συνέχιζε να φωνάζει κατά των νεαρών αστυνομικών «Δεν έχεις παιδιά ρε μαλάκα» για να συμπληρώσει ένας από δίπλα «εγώ έχω τέσσερα παιδιά, ποίος θα τα ταΐσει αν μου περικόψουν τον μισθό»; Η κατάσταση ήταν εκτός ελέγχου μέχρι που έφτασε ο ταξίαρχος της διμοιρίας ο οποίος και διέταξε να συλλάβουν τον Γιάννη. Τον βάλλανε να καθίσει κάτω μέχρι να τον πάνε για προσαγωγή. Ένας από την διμοιρία του μιλάει φωναχτά καθώς ο Γιάννης κάθεται σιωπηλός στο δρόμο «Τι κατάλαβες ρε; Αν σε πάμε μέσα τι θα καταλάβεις»;

Λίγα μέτρα πιο κάτω, στη Βασιλίσσης Αμαλίας (κοντά στη διασταύρωση με την Βασιλίσσης Όλγας) έξι οχήματα της πυροσβεστικής και μερικές δεκάδες πυροσβέστες προσπαθούσαν να θέσουν την πυρκαγιά στο κτίριο του Υπουργείου Οικονομικών υπό έλεγχο. Ένας πολίτης είχε πιάσει συζήτηση με τον οδηγό ενός οχήματος για το πώς έγινε το συμβάν. Εκεί ενημερώθηκα πως τα θύματα τελικά δεν ήταν διαδηλωτές αλλά υπάλληλοι της τράπεζας Marfin.

Ρωτώντας τον πως ακριβώς έγινε, ο πυροσβέστης μου είπε χαρακτηριστικά «όταν φτάσαμε ήταν ακόμη ζωντανοί. Χωρίς καθυστέρηση ανεβάσαμε την κλίμακα για να τους κατεβάσουμε. Αλλά δεν άντεξαν τις αναθυμιάσεις και έσκασαν». Για να συμπληρώσει μετά από μια βαθιά ανάσα «δύο γυναίκες και ένας άνδρας». Επικράτησε σιωπή. Γύρισα το βλέμμα μου προς το μέρος της πυρκαγιάς. Το κτίριο του Υπ. Οικονομικών είχε γίνει παρανάλωμα του πυρός. Πήγα ξανά προς το μέρος αυτού. Έξι τουρίστες από την Βρετανία με την μικρή τους κάμερα αποθανάτιζαν το έργο των πυροσβεστών. Δύο άνδρες και τέσσερις γυναίκες μέσης ηλικίας, κοιτούσαν λέγοντας ο ένας στον άλλο «έχει καεί ολόκληρο το κτίριο», «είναι απίστευτο» συμπλήρωσε μια εκ των γυναικών.

Τους ρώτησα αν βρέθηκαν τυχαία στην διαδήλωση. Τότε μου είπαν πως ήταν μια ομάδα 23 ατόμων και πως λόγω των επεισοδίων τελικώς έσπασαν σε μικρότερες. Μου είπε χαρακτηριστικά ο ένας εκ των δύο ανδρών «γνωρίζαμε πως στην Ελλάδα γίνονται συνεχώς διαδηλώσεις τον τελευταίο καιρό και είναι λογικό. Είχαμε ενημερωθεί από το γραφείο μας, που μας απέτρεψε να έρθουμε. Μας πρότεινε για Ιταλία και Βόρεια Ελλάδα. Αλλά εμείς γνωρίζουμε καλά τους έλληνες. Είναι πέμπτη φορά που έρχομαι εγώ και η σύζυγος μου στην Ελλάδα. Είναι αλήθεια όμως πως δεν περιμέναμε τόσο ενεργή διαδήλωση» και μου χαμογέλασε.

Απογοητευμένος, πλησιάζω ξανά τον οδηγό του πυροσβεστικού οχήματος και του λέγω «είναι τραγικό, συν τοις άλλοις, οι τουρίστες που ήρθαν να φωτογραφηθούν στην Ακρόπολη.. να φωτογραφίζουν εικόνες καταστροφής». Ο πυροσβέστης μου κουνάει καταφατικά το κεφάλι του και μου απαντάει «άστα να πάνε νεαρέ μου, εδώ που φτάσαμε, το ποτάμι πίσω δεν κυλάει. Όσο θα πάνε τα πράγματα και θα χειροτερεύουν» μου κάνει. «Δε βλέπεις;;» και μου δείχνει τα σημάδια που είχαν αφήσει άγνωστοι πετώντας πέτρες κατά των οχημάτων της πυροσβεστικής που κατέφθασαν ώστε να σβήσουν την φωτιά και να απεγκλωβίσουν τους υπαλλήλους της τράπεζας.

Ο Γιώργος, ένας περαστικός ακούγοντας την συζήτησή μας, με πλησιάζει: «δεν θα περάσουν αυτά τα αντιλαϊκά μέτρα. Δημοκρατία έχουμε σε αυτή τη χώρα» μου κάνει με έντονο ύφος καθώς παράλληλα με κοιτά στα μάτια. «Δημοκρατία έχουμε του κάνω, ναι! Δημοκρατία όμως είχαμε και επί Καραμανλή και επί Παπανδρέου.. Η πλειοψηφία του λαού έβγαζε πάντα πρώτα αυτά τα δύο κόμματα» του κάνω. Που είναι οι οπαδοί τους; Που είναι αυτοί που τους ψήφισαν και συνεχίζουν να τους ψηφίζουν»; Με κοιτά χωρίς να πει κάτι. Απευθυνόμενος στον πυροσβέστη του λέω «μήπως δεν ήμασταν χρεωμένοι επί Κωνσταντίνου Καραμανλή ή Ανδρέα Παπανδρέου»; Ο πυροσβέστης πιάνει το νόημά μου και κουνάει το κεφάλι του καταφατικά, συμπληρώνοντας: «ο κόμπος έφτασε στο χτένι» μου κάνει. «Τα πράγματα όλο και θα χειροτερεύουν. Μην περιμένεις απαντήσεις, ορίστε!» μου κάνει, δείχνοντας το φλεγόμενο κτίριο του Υπ. Οικονομικών. «Κανείς νεαρέ μου δεν κατανοεί την κρισιμότητα της κατάστασης και τι θα πει χρεοκοπημένο κράτος ακόμη, αν πρωτίστως δεν νιώσει τι θα πει χρεοκοπία. Άστα να πάνε». Του εύχομαι καλό κουράγιο και καλή συνέχεια και παίρνω την Βασιλίσσης Όλγας με τα πόδια με προορισμό την Νέα Σμύρνη. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς απεργούσαν και εγώ δε διέθετα χρήματα για ταξί.

Στο δρόμο της επιστροφής σκεφτόμουνα από την μία το βιβλίο του Καστοριάδη που διάβαζα τυχαία στο σπίτι του φίλου όπου είχα κοιμηθεί το προηγούμενο βράδυ και από την άλλη την κυρα Μαρία, την ιδιοκτήτρια του σπιτιού όπου μένω στη Ν. Σμύρνη. Η κυρα Μαρία 86 χρονών σήμερα, δεν δέχτηκε να μου πει πολλά πολλά για τα 7 χρόνια φυλακή που έκανε στη Μακρόνησο εξαιτίας του αντάρτικου, για την γυναίκα του Μπελογιάννη, για τον σύζυγό της που δεν πήρε την «τιμητική» σύνταξη για χάρη κάποιων άλλων που πιθανών την είχαν πραγματικά ανάγκη. Μου έφερε έξι τόμους που μιλούσαν για τις άγνωστες πτυχές της πολιτικής μας ιστορίας. Και μου είπε: «Δες για τα οικονομικά του ΚΚΕ και για τα λεφτά πως πήγαιναν στην Ελβετία».

Από την άλλη σκεφτόμουνα και ξανά σκεφτόμουνα τα λόγια του Κορνηλίου Καστοριάδη όπου στην σελίδα 111 του βιβλίου του «Παράθυρο στο Χάος» έγραφε χαρακτηριστικά: «Από την στιγμή που προσπαθεί να εγκαθιδρυθεί η σύγχρονη δημοκρατία, αυτού του είδους οι αλήθειες, που τις συμμερίζονται όλοι, εμφανίζονται και πάλι, με δύο διαφορετικές όψεις (ενώ, κατά βάθος πρόκειται για το ίδιο πράγμα): από τη μία, ο φιλελευθερισμός, με το φαντασιακό της προόδου εις το διηνεκές, και, από την άλλη, ο μαρξισμός που διακηρύσσει την αναπότρεπτη επερχόμενη επανάσταση που θα εγκαθίδρυε μια κοινωνία, όπου ο άνθρωπος θα μπορούσε να κυριαρχήσει ορθολογικά στις σχέσεις του με τους ομοίους του αλλά και με τη φύση. Και τα δύο προτάγματα κατέρρευσαν επειδή ήταν ενδογενώς παράλογα: και τα δύο εκφράζουν το φαντασιακό ενός ορθολογικού ελέγχου και μιας ορθολογικής κυριαρχίας στη φύση και στην κοινωνία: και στα δύο η "ικανοποίηση των υλικών αναγκών" αποτελούσε το επίκεντρο των ενδιαφερόντων της ανθρωπότητας. Η ιδέα αυτή δεν χρειάζεται να συζητηθεί ως προς το ίδιο το περιεχόμενο της. Βλέπουμε που έχει καταλήξει σήμερα. Τα τρία τέταρτα της ανθρωπότητας δεν μπορούν να ικανοποιήσουν ούτε στοιχειωδώς τις ανάγκες τους και το ένα τέταρτο είναι ζεμένο σαν το άλογο στο αλώνι προσπαθώντας να ικανοποιήσει τις "ανάγκες" που κατασκευάζονται τεχνητά μέρα με τη μέρα μπροστά στα μάτια μας».

Υ.Γ. Λυπάμαι που δεν μπόρεσα να ακολουθήσω ενεργά την πορεία, εξαιτίας της εργασίας που έχουμε στην σχολή όπου φοιτώ.

Απόσπασμα από την εκπομπή «Το Κουτί της Πανδώρας»

Είναι αλήθεια, το γεγονός ότι ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε αφόρισε την επανάσταση εκφέρει σύγχυση ακόμη και σήμερα στους κόλπους της εκκλησίας. Στην προσπάθεια να ερμηνεύσουν αυτή την εχθρική στάση εναντίον της επανάστασης, από μέρους της, η εκκλησία δημιούργησε το μύθος ότι τα όσα έγγραψε ο Γρηγόριος ο Ε τα έγραψε υπό την απειλή μάχαιρας από το Σουλτάνο. Κάτι όμως που δεν προκύπτει ιστορικά.

Όταν ξεκίνησε το κίνημα της Μολδοβλαχίας αφόρισε ή δεν αφόρισε ο Γρηγόριος ο Ε το κίνημα της επανάστασης; Έλεγε στους πιστούς ή δεν έλεγε πως η υποταγή στον Σουλτάνο είναι θέλημα Θεού; Σύμφωνα με τον Γρηγόριο τον Ε οδηγούσε η εξέγερση ή όχι στην κόλαση για τους πιστούς; Και ας δούμε λιγάκι τα πρόσωπα που μας ανέφερε ο κυρ. καθηγητής: Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας γιατί έπρεπε να εγκαταλείψει την θέση του για να λάβει μέρος στον αγώνα; Ήταν ή δεν ήταν όλοι αυτοί που μας ανέφερε μυημένοι στην φιλική εταιρία; Μήπως ήταν μυημένος στην φιλική εταιρία και ο Γρηγόριος ο Ε; Οξύμωρoν ερώτημα μα και αληθινό γεγονός.

Θέλω να πω πως αν το δούμε ιστορικά για την περίοδο της Χούντας, σαφώς αν και η εκκλησία της Ελλάδος ήταν με το μέρος των συνταγματαρχών, σίγουρα υπήρξαν και κληρικοί οι οποίοι αντέδρασαν προς το καθεστώς, έστω κι αν αυτοί ποτέ τους δεν αναγνωρίστηκαν. Υιοθετώντας την ερμηνεία που οι ίδιοι πάντοτε δίνουν οι κληρικοί πως είναι και άνθρωποι, αναφερόμενοι στην αμαρτία που φωλιάζει μέσα τους, όταν προσπαθούν να δικαιολογήσουν ένα απεχθές περιστατικό κάποιου μεμονωμένου κληρικού: βλέπε παιδεραστία, κλεψιά, ναρκωτικά κ.λ.

Ο Γρηγόριος ο Ε απαγχονίστηκε γιατί δεν κράτησε τους χριστιανούς υποταγμένους, υποχρέωση που είχαν άλλωστε όλοι οι θρησκευτικοί ηγέτες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, πληρώνοντας το τίμημα ότι δεν κατάφερε να σταματήσει την Επανάσταση. Τραγική ειρωνεία στην ιστορία μας είναι η ιστορία του Παπαφλέσσα, όταν στην μάχη στο Μανιάκι, πήγε με 2000 περίπου άνδρες και όταν εμφανίσθηκε ο Ιμπραήμ με τα αιγυπτιακά στρατεύματά του, αυτός έμεινε μονάχος με περίπου 300 πολεμιστές, βρίσκοντας τελικώς το θάνατο τόσο αυτός όσο και όσοι τον ακολούθησαν. Αυτή η διαφορά στάσης με τον Γρηγόριο τον Ε τον κατατάσσει σε ήρωα και εξαιτίας αυτής του της ανδρείας, λέγεται ότι ο Ιμπραήμ τον εντόπισε νεκρό και ζήτησε να τον φιλήσει.

Ο Αδ. Κοραής είχε γράψει για τον Γρηγόριο Ε, πως ο Σουλτάνος τώρα σκοτώνει και τους φίλους του. Γιατί ήταν γνωστή η πολύτιμη βοήθεια που έδινε ο Γρηγόριος Ε στην Πύλη. Και μιλάμε για μια εποχή όπου οι αρχιερείς είχαν την υποχρέωση να ελέγχουν τα εισαχθέντα βιβλία και να κάνουν κατάσχεση όσα από αυτά αντιβαίνουν τα δόγματα της πίστης και στρέφονταν κατά των Τούρκων.

«Το γεγονός και μόνο το ότι μαρτύρησε ο Γρηγόριος ο Ε και πλήρωσε φόρο αίματος, αυτό και μόνο τον κατατάσσει σε αυτούς που επ' ουδενί δεν μπορούν να φέρουν το στίγμα κάποιου προδότη», μας λέγει ο Νεοκλής Σαρρής. Μήπως το ίδιο να σκεφτούμε και για τους δωσίλογους και τους μαυραγορίτες, τους προδότες της πατρίδος μας που βρήκαν φριχτό θάνατο επί κατοχής επειδή τα βρήκαν με τους Γερμανούς (και τους οποίους καθάρισαν οι ίδιοι οι Γερμανοί);

Το ζήτημα της δουλείας έχει απασχολήσει και συνεχίζει να απασχολεί ακόμη και σήμερα μελετητές και ιστορικούς, οι οποίοι στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν την συνύπαρξη δουλείας-δημοκρατίας φτάνουν πολλές φορές σε λανθασμένα συμπεράσματα που σπιλώνουν το θεσμό της δημοκρατίας αλλά και απομακρύνονται από το πραγματικό νόημα αυτής της σημαντικής ανθρώπινης δημιουργίας.

Ο θεσμός της δουλείας παρατηρείτε από αρχαιοτάτων χρόνων σε πληθώρα λαών ανά την υφήλιο, ανεξαιρέτως θρησκευτικής παράδοσης ή γεωγραφικής θέσης. Όπως μας εξηγεί ο Κορνήλιος Καστοριάδης «η ελληνική κοινωνία είναι μια κοινωνία σαν όλες τις άλλες στο θέμα της δουλείας». Κατά τον ίδιο «πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή στο γεγονός ότι σε αυτή την κοινωνία που η δουλεία είναι παρούσα επιτυγχάνεται κάποιο άλλο πράγμα, το οποίο εξακολουθούμε πάντα να το αποκαλούμε ελευθερία και έχει προσδιοριστεί από τον Αισχύλο (Πέρσαι, στ 242): δεν είναι απλώς η ελευθερία σε σχέση με κάποιον εξωτερικό εχθρό, είναι επίσης, η ιδέα ότι μόνο το ελεύθερο ανθρώπινο ον φέρει επαξίως το όνομα αυτό». Στην αρχαία ελληνική κοινωνία θα βρούμε ακόμη και αμφισβήτηση και κριτική κατά της δουλείας από μερικούς σοφιστές. Η δικαίωση της δουλείας δεν μπορεί να τεθεί, γιατί αναφερόμαστε σε μια αντίληψη ενώς κόσμου όπου η βία, ο καταναγκασμός, αποτελούν θεμελιώδη πολιτική κατηγορία.

«Ο πόλεμος είναι αφετηρία ή, εν πάση περιπτώσει, προσφέρει προνομιακή πρόσβαση προκειμένου να σκεφτεί κανείς την πολιτική συγκρότηση, την κυριαρχία των μεν επί τους δε αναφορικά και με τον Ηράκλειτο που αναφέρει "ο πόλεμος είναι ο πατέρας όλων", αυτός που "έφτιαξε τους μεν ελεύθερους τους δε δούλους"». Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αναφερόμαστε σε μια εποχή όπου οι νικητές ενός πολέμου είχαν δύο λογικές επιλογές μετά την ήττα των αντιπάλων τους: είτε να τους εκτελέσουν είτε να τους υποδουλώσουν. Σε μια περίοδο άλλωστε όπου η ανθρώπινη ζωή εκτιμάτο σε χρήμα για πολλές κοινωνίες, η προδιαγεγραμμένη μοίρα των ηττημένων έκανε πολλούς πολεμιστές και αμάχους να αυτοκτονούν πριν από την σύλληψη τους.

Η έμφαση δίνεται στην περίπτωση της Αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας λόγω του ότι υπήρξε ανεπτυγμένος πολιτισμός στην κοινωνία αυτής. Αν αναλογιστούμε όμως πως το ζήτημα της δουλείας δεν έπαψε να υφίσταται ακόμη και στις κοινωνίες του 20ου και πιθανώς και του 21ου αιώνα, τότε η νομοθεσία του Σόλωνα το 590π.Χ. αποκτά μια πλουσιότερη σημασία: η απαγόρευση των πολιτών να δανείζονται με ενέχυρο τον εαυτό τους ήταν πρωτοποριακή. Κι αυτό γιατί ακόμη και σήμερα οι οφειλές ενός ατόμου μπορούν να του στερήσουν ακόμη και τα θεμελιώδη δικαιώματά του. Κατά τον Καστοριάδη «η σαφής υπεροχή της ελληνικής πολιτικής σκέψης [..] ιδιαίτερα σε σχέση με ότι ακολούθησε - ιδιαίτερα σε σχέση με την εξέλιξη που σημειώθηκε υπο την επίδραση του χριστιανισμού- έγκειται στο ότι το ζήτημα της βίας υπήρξε πάντοτε παρόν ως θεμελιώδης προϋπόθεση» εξηγώντας μας παράλληλα πως «μια συγκεκριμένη ιστορική δημιουργία φτάνει μέχρι ενός σημείου.[..]Αν θεωρήσουμε την Αρχαία Ελλάδα ως απλό ιστορικό αντικείμενο που δεν μας αφορά περισσότερο ή κατά διαφορετικό τρόπο από άλλα ιστορικά αντικείμενα» είναι λάθος προσέγγιση «δεδομένου ότι η απλή αναζήτηση αιτιακών σχέσεων εξαλείφει τη σημασία, ενώ η στρουκτουραλιστική προσέγγιση αγνοεί και το ίδιο το ζήτημα της σημασίας».

«Βασιζόταν η δημοκρατία στη δουλεία; Μήπως είχε ως αιτία της τη δουλεία; Μήπως η δουλεία είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη της δημοκρατίας; Και μονάχα η ιδέα ότι η δουλεία αποτελεί «αιτία» της δημοκρατίας είναι παράλογη, διότι αυτή η αιτία θα έπρεπε να λειτουργήσει σε όλες τις περιπτώσεις που υπήρχε δουλεία αλλά δεν υπήρχε δημοκρατία. Και φυσικά αυτό απαντάτε και από το γεγονός ότι τα πρώτα δημοκρατικά κινήματα συγκροτούνται και αρχίζουν να επικρατούν σε πόλεις όπου η καθαυτό δουλεία είναι από οικονομική και κοινωνική άποψη περιθωριακή. Η αθηναϊκή δημοκρατία δεν υπήρξε σε καμία στιγμή "κατάσταση πραγμάτων" αλλά σαφώς ιστορική διαδικασία, μέσω της οποίας κάποιες κοινότητες αυτοθεσμίζονται κατά λίγο ως πολύ ρητό τρόπο ως κοινότητες ελευθέρων πολιτών. Και δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι καθ όλο το χρονικό διάστημα που η αθηναϊκή δημοκρατία παραμένει γόνιμη, αποτελεί περίοδο διαρκούς μετασχηματισμού».

Σύμφωνα με τον Κορνήλιο Καστοριάδη το αποφασιστικό στοιχείο για την ελληνική ιστορία που δεν συναντάτε πουθενά αλλού στην παγκόσμια ιστορία δεν είναι κυρίως ούτε η δημοκρατία θεωρούμενη ως κυριαρχία του νόμου ή ως ελευθερία των πολιτών ή ως ισότητα: «Έχουμε εδώ την πρώτη εμφάνιση της κοινωνικής αυτονομίας με την έννοια ότι η κοινωνία αμφισβητεί την ίδια της την θέσμιση, και αυτή η αμφισβήτηση και αναδιαμόρφωση του ίδιου της του νόμου γίνονται ρητά, σε συνάρτηση με δημόσια πολιτική δραστηριότητα εν λόγω και δια του λόγου, της συζήτησης, της αντιπαράθεσης των απόψεων και όχι απλώς δια της τυφλής βίας. Είναι η πλευρά του ζητήματος που δεν μπορεί να δει η αναχρονιστική, απλοϊκά ηθικολογική και τελικά αρκετά επιφανειακή παρουσίαση του ελληνικού κόσμου».

Φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να μην εξετάσουμε και την περίπτωση της Σπάρτης, όπου γίνεται η πρώτη αναφορά του όρου ευνομία, της κατάστασης αυτής δηλαδή όπου σε μια  πόλη, δεν υπάρχουν απλά καλοί νόμοι αλλά οι νόμοι αυτοί γίνονται και σεβαστοί από τους πολίτες. Και εδώ η δουλεία είναι παρούσα με τους είλωτες, οι οποίοι συνδέονται με τον κλήρο που καλλιεργούν και φυσικά στερούμενοι πολιτικών δικαιωμάτων, ανήκουν στο κράτος και δεν μπορούν να πουληθούν. Εν συγκρίσει με την Δημοκρατική Αθήνα, αν και η Σπάρτη είναι πρώτη πόλη όπου από όσο γνωρίζουμε εγκαθιδρύεται η σπαρτιατική κοινότητα ως κοινότητα των ομοίων, στην πραγματικότητα αποτελεί ένα είδος αριστοκρατικής, έντονα ιεραρχημένης κοινωνίας και η οποία εξελίσσεται, αποκλειστικά προς όλο και πιο ολιγαρχική κατεύθυνση. Όπως μας εξηγεί ο Καστοριάδης «η δημοκρατία συνιστά μια διαδικασία και στην περίπτωση των Αθηνών», η πραγματική αρχή της οποίας τοποθετείται στον 7ο αιώνα, που ονομάστηκε από τον Άγγλο ιστορικό Forrest "ο αιώνας των μεταρρυθμίσεων". «Κάτι φυσικά που δεν συνέβη στην περίπτωση της Σπάρτης». Δεδομένου λοιπόν του ότι η δουλεία εμφανίστηκε σε πληθώρα περιοχών χωρίς καμία δημοκρατική δημιουργία και του ότι δεν αποτελεί ούτε αναγκαία συνθήκη, φαίνεται κατά τον ίδιο από το ότι «η σπουδαιότητα της δουλείας ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, σχεδόν περιστασιακή» στις πόλεις όπου αναπτύχθηκε η δημοκρατία. «Η ποσοτική της ανάπτυξη στην Αθήνα του 5ου αιώνα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με το στοιχείο που ονομάστηκε "αθηναϊκός ιμπεριαλισμός", παρά με την καθαυτό αθηναϊκή δημοκρατία».

Ολοκληρώνοντας, η αναλογία ανάμεσα στους ελεύθερους πολίτες και τους δούλους για την περίοδο προ του Πελοποννησιακού Πολέμου για τους περισσότερους ιστορικούς ανέρχεται περίπου σε 190.000 από την μία και σε 90.000 από την άλλη αντίστοιχα. Ο Finley μάλιστα μας αναφέρει πως 1 στους 3 ελεύθερους πολίτες ήταν δούλος, ένα ποσοστό που γίνεται περισσότερο συγκρίσιμο με την αναλογία γνωστών κοινωνιών της σύγχρονης εποχής όπως ο Νότος των Ηνωμένων Πολιτειών την εποχή του εμφυλίου. Εν αντιθέσει στην Σπάρτη υπολογίζεται πως για 15.000 ομοίους (δηλαδή ελεύθερους) αντιστοιχούσαν 150.000 είλωτες. Επομένως αν το δούμε σφαιρικά, δημοκρατικά συντάγματα μπόρεσαν να συγκροτηθούν μονάχα σε πόλεις όπου ο αριθμός των δούλων ήταν εξαιρετικά μειωμένος. Όπως μας υπενθυμίζει ο Finley, η δουλεία στην Ελλάδα δεν έλαβε ποτέ τις διαστάσεις που πήρε στην Ρώμη, όπου και πάλι μια απογραφή του 225π.Χ. η Ιταλία στο σύνολό της αριθμούσε 4.440.000 ελεύθερους άνδρες και μόνο 600.000 δούλους.

Συμπερασματικά λοιπόν, η δουλεία στη Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία είναι ελάχιστα εξαπλωμένη και ίσως μάλιστα όχι απαραίτητη από οικονομικής άποψης. Όπως μας εξηγεί ο Κορνήλιος Καστοριάδης «οι αποικίες  συνέβαλαν επίσης στην εξάπλωση της δουλείας, ακόμη κι αν δεν υπάρχει, παραδείγματος χάρη, ίχνος υποδούλωσης των ντόπιων πληθυσμών στη Σικελία, όπου οι άποικοι παντρεύτηκαν ντόπιες γυναίκες, ευνοώντας έτσι την επιμιξία των πληθυσμών». Παρά την αύξηση των δούλων αυτή την εποχή, αυτοί ποτέ δεν αποτέλεσαν την πλειοψηφία που αν το εξετάσουμε εν συγκρίσει με αυτό που ονομάζουμε «σχέσεις εκμετάλλευσης» στις σύγχρονες κοινωνίες, βλέπουμε καθαρά την απουσία αυτού που σήμερα αντιλαμβανόμαστε ως την κοινωνική τάξη των σαφώς πολυπληθέστερων εκμεταλλευόμενων έναντι της μειοψηφίας των κυρίαρχων εκμεταλλευτών.

Νεστορίδης Παναγιώτης

Το ζήτημα της δουλείας έχει απασχολήσει και συνεχίζει να απασχολεί ακόμη και σήμερα μελετητές και ιστορικούς, οι οποίοι στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν την συνύπαρξη δουλείας-δημοκρατίας φτάνουν πολλές φορές σε λανθασμένα συμπεράσματα που σπιλώνουν το θεσμό της δημοκρατίας αλλά και απομακρύνονται από το πραγματικό νόημα αυτής της σημαντικής ανθρώπινης δημιουργίας.

Ο θεσμός της δουλείας παρατηρείτε από αρχαιοτάτων χρόνων σε πληθώρα λαών ανά την υφήλιο, ανεξαιρέτως θρησκευτικής παράδοσης ή γεωγραφικής θέσης. Όπως μας εξηγεί ο Κορνήλιος Καστοριάδης «η ελληνική κοινωνία είναι μια κοινωνία σαν όλες τις άλλες στο θέμα της δουλείας». Κατά τον ίδιο «πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή στο γεγονός ότι σε αυτή την κοινωνία που η δουλεία είναι παρούσα επιτυγχάνεται κάποιο άλλο πράγμα, το οποίο εξακολουθούμε πάντα να το αποκαλούμε ελευθερία και έχει προσδιοριστεί από τον Αισχύλο (Πέρσαι, στ 242): δεν είναι απλώς η ελευθερία σε σχέση με κάποιον εξωτερικό εχθρό, είναι επίσης, η ιδέα ότι μόνο το ελεύθερο ανθρώπινο ον φέρει επαξίως το όνομα αυτό». Στην αρχαία ελληνική κοινωνία θα βρούμε ακόμη και αμφισβήτηση και κριτική κατά της δουλείας από μερικούς σοφιστές. Η δικαίωση της δουλείας δεν μπορεί να τεθεί, γιατί αναφερόμαστε σε μια αντίληψη ενώς κόσμου όπου η βία, ο καταναγκασμός, αποτελούν θεμελιώδη πολιτική κατηγορία.

«Ο πόλεμος είναι αφετηρία ή, εν πάση περιπτώσει, προσφέρει προνομιακή πρόσβαση προκειμένου να σκεφτεί κανείς την πολιτική συγκρότηση, την κυριαρχία των μεν επί τους δε αναφορικά και με τον Ηράκλειτο που αναφέρει "ο πόλεμος είναι ο πατέρας όλων", αυτός που "έφτιαξε τους μεν ελεύθερους τους δε δούλους"». Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αναφερόμαστε σε μια εποχή όπου οι νικητές ενός πολέμου είχαν δύο λογικές επιλογές μετά την ήττα των αντιπάλων τους: είτε να τους εκτελέσουν είτε να τους υποδουλώσουν. Σε μια περίοδο άλλωστε όπου η ανθρώπινη ζωή εκτιμάτο σε χρήμα για πολλές κοινωνίες, η προδιαγεγραμμένη μοίρα των ηττημένων έκανε πολλούς πολεμιστές και αμάχους να αυτοκτονούν πριν από την σύλληψη τους.

Η έμφαση δίνεται στην περίπτωση της Αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας λόγω του ότι υπήρξε ανεπτυγμένος πολιτισμός στην κοινωνία αυτής. Αν αναλογιστούμε όμως πως το ζήτημα της δουλείας δεν έπαψε να υφίσταται ακόμη και στις κοινωνίες του 20^ου και πιθανώς και του 21^ου αιώνα, τότε η νομοθεσία του Σόλωνα το 590π.Χ. αποκτά μια πλουσιότερη σημασία: η απαγόρευση των πολιτών να δανείζονται με ενέχυρο τον εαυτό τους ήταν πρωτοποριακή. Κι αυτό γιατί ακόμη και σήμερα οι οφειλές ενός ατόμου μπορούν να του στερήσουν ακόμη και τα θεμελιώδη δικαιώματά του. Κατά τον Καστοριάδη «η σαφής υπεροχή της ελληνικής πολιτικής σκέψης [..] ιδιαίτερα σε σχέση με ότι ακολούθησε - ιδιαίτερα σε σχέση με την εξέλιξη που σημειώθηκε υπο την επίδραση του χριστιανισμού- έγκειται στο ότι το ζήτημα της βίας υπήρξε πάντοτε παρόν ως θεμελιώδης προϋπόθεση» εξηγώντας μας παράλληλα πως «μια συγκεκριμένη ιστορική δημιουργία φτάνει μέχρι ενός σημείου.[..]Αν θεωρήσουμε την Αρχαία Ελλάδα ως απλό ιστορικό αντικείμενο που δεν μας αφορά περισσότερο ή κατά διαφορετικό τρόπο από άλλα ιστορικά αντικείμενα» είναι λάθος προσέγγιση «δεδομένου ότι η απλή αναζήτηση αιτιακών σχέσεων εξαλείφει τη σημασία, ενώ η στρουκτουραλιστική προσέγγιση αγνοεί και το ίδιο το ζήτημα της σημασίας».

«Βασιζόταν η δημοκρατία στη δουλεία; Μήπως είχε ως αιτία της τη δουλεία; Μήπως η δουλεία είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη της δημοκρατίας; Και μονάχα η ιδέα ότι η δουλεία αποτελεί «αιτία» της δημοκρατίας είναι παράλογη, διότι αυτή η αιτία θα έπρεπε να λειτουργήσει σε όλες τις περιπτώσεις που υπήρχε δουλεία αλλά δεν υπήρχε δημοκρατία. Και φυσικά αυτό απαντάτε και από το γεγονός ότι τα πρώτα δημοκρατικά κινήματα συγκροτούνται και αρχίζουν να επικρατούν σε πόλεις όπου η καθαυτό δουλεία είναι από οικονομική και κοινωνική άποψη περιθωριακή. Η αθηναϊκή δημοκρατία δεν υπήρξε σε καμία στιγμή "κατάσταση πραγμάτων" αλλά σαφώς ιστορική διαδικασία, μέσω της οποίας κάποιες κοινότητες αυτοθεσμίζονται κατά λίγο ως πολύ ρητό τρόπο ως κοινότητες ελευθέρων πολιτών. Και δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι καθ όλο το χρονικό διάστημα που η αθηναϊκή δημοκρατία παραμένει γόνιμη, αποτελεί περίοδο διαρκούς μετασχηματισμού».

Σύμφωνα με τον Κορνήλιο Καστοριάδη το αποφασιστικό στοιχείο για την ελληνική ιστορία που δεν συναντάτε πουθενά αλλού στην παγκόσμια ιστορία δεν είναι κυρίως ούτε η δημοκρατία θεωρούμενη ως κυριαρχία του νόμου ή ως ελευθερία των πολιτών ή ως ισότητα: «Έχουμε εδώ την πρώτη εμφάνιση της κοινωνικής αυτονομίας με την έννοια ότι η κοινωνία αμφισβητεί την ίδια της την θέσμιση, και αυτή η αμφισβήτηση και αναδιαμόρφωση του ίδιου της του νόμου γίνονται ρητά, σε συνάρτηση με δημόσια πολιτική δραστηριότητα εν λόγω και δια του λόγου, της συζήτησης, της αντιπαράθεσης των απόψεων και όχι απλώς δια της τυφλής βίας. Είναι η πλευρά του ζητήματος που δεν μπορεί να δει η αναχρονιστική, απλοϊκά ηθικολογική και τελικά αρκετά επιφανειακή παρουσίαση του ελληνικού κόσμου».

Φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να μην εξετάσουμε και την περίπτωση της Σπάρτης, όπου γίνεται η πρώτη αναφορά του όρου ευνομία, της κατάστασης αυτής δηλαδή όπου σε μια  πόλη, δεν υπάρχουν απλά καλοί νόμοι αλλά οι νόμοι αυτοί γίνονται και σεβαστοί από τους πολίτες. Και εδώ η δουλεία είναι παρούσα με τους είλωτες, οι οποίοι συνδέονται με τον κλήρο που καλλιεργούν και φυσικά στερούμενοι πολιτικών δικαιωμάτων, ανήκουν στο κράτος και δεν μπορούν να πουληθούν. Εν συγκρίσει με την Δημοκρατική Αθήνα, αν και η Σπάρτη είναι πρώτη πόλη όπου από όσο γνωρίζουμε εγκαθιδρύεται η σπαρτιατική κοινότητα ως κοινότητα των ομοίων, στην πραγματικότητα αποτελεί ένα είδος αριστοκρατικής, έντονα ιεραρχημένης κοινωνίας και η οποία εξελίσσεται, αποκλειστικά προς όλο και πιο ολιγαρχική κατεύθυνση. Όπως μας εξηγεί ο Καστοριάδης «η δημοκρατία συνιστά μια διαδικασία και στην περίπτωση των Αθηνών», η πραγματική αρχή της οποίας τοποθετείται στον 7^ο αιώνα, που ονομάστηκε από τον Άγγλο ιστορικό Forrest "ο αιώνας των μεταρρυθμίσεων". «Κάτι φυσικά που δεν συνέβη στην περίπτωση της Σπάρτης». Δεδομένου λοιπόν του ότι η δουλεία εμφανίστηκε σε πληθώρα περιοχών χωρίς καμία δημοκρατική δημιουργία και του ότι δεν αποτελεί αναγκαία συνθήκη, φαίνεται κατά τον ίδιο από το ότι «η σπουδαιότητα της δουλείας ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, σχεδόν περιστασιακή» στις πόλεις όπου αναπτύχθηκε η δημοκρατία. «Η ποσοτική της ανάπτυξη στην Αθήνα του 5^ου αιώνα είναι περισσότερο συνδεδεμένη με το στοιχείο που ονομάστηκε "αθηναϊκός ιμπεριαλισμός", παρά με την καθαυτό αθηναϊκή δημοκρατία».

Ολοκληρώνοντας, η αναλογία ανάμεσα στους ελεύθερους πολίτες και τους δούλους για την περίοδο προ του Πελοποννησιακού Πολέμου για τους περισσότερους ιστορικούς ανέρχεται περίπου σε 190.000 από την μία και σε 90.000 από την άλλη αντίστοιχα. Ο Finley μάλιστα μας αναφέρει πως 1 στους 3 ελεύθερους πολίτες ήταν δούλος, ένα ποσοστό που γίνεται περισσότερο συγκρίσιμο με την αναλογία γνωστών κοινωνιών της σύγχρονης εποχής όπως ο Νότος των Ηνωμένων Πολιτειών την εποχή του εμφυλίου. Εν αντιθέσει στην Σπάρτη υπολογίζεται πως για 15.000 ομοίους (δηλαδή ελεύθερους) αντιστοιχούσαν 150.000 είλωτες. Επομένως αν το δούμε σφαιρικά, δημοκρατικά συντάγματα μπόρεσαν να συγκροτηθούν μονάχα σε πόλεις όπου ο αριθμός των δούλων ήταν εξαιρετικά μειωμένος. Όπως μας υπενθυμίζει ο Finley, η δουλεία στην Ελλάδα δεν έλαβε ποτέ τις διαστάσεις που πήρε στην Ρώμη, όπου και πάλι μια απογραφή του 225π.Χ. η Ιταλία στο σύνολό της αριθμούσε 4.440.000 ελεύθερους άνδρες και μόνο 600.000 δούλους.

Συμπερασματικά λοιπόν, η δουλεία στη Αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία είναι ελάχιστα εξαπλωμένη και ίσως μάλιστα όχι απαραίτητη από οικονομικής άποψης. Όπως μας εξηγεί ο Κορνήλιος Καστοριάδης «οι αποικίες  συνέβαλαν επίσης στην εξάπλωση της δουλείας, ακόμη κι αν δεν υπάρχει, παραδείγματος χάρη, ίχνος υποδούλωσης των ντόπιων πληθυσμών στη Σικελία, όπου οι άποικοι παντρεύτηκαν ντόπιες γυναίκες, ευνοώντας έτσι την επιμιξία των πληθυσμών». Παρά την αύξηση των δούλων αυτή την εποχή, αυτοί ποτέ δεν αποτέλεσαν την πλειοψηφία που αν το εξετάσουμε εν συγκρίσει με αυτό που ονομάζουμε «σχέσεις εκμετάλλευσης» στις σύγχρονες κοινωνίες, βλέπουμε καθαρά την απουσία αυτού που σήμερα αντιλαμβανόμαστε ως την κοινωνική τάξη των σαφώς πολυπληθέστερων εκμεταλλευόμενων έναντι της μειοψηφίας των κυρίαρχων εκμεταλλευτών.

Νεστορίδης Παναγιώτης

Ψάχνοντας βέβαια για ποτήρια στην αρχή, το μάτι μου έπεσε σε ένα σετάκι 6 ποτηριών + κανάτα με δίσκο. Κάνοντας εγώ την αρχή, έπειτα πήρε ο καθένας μας από ένα ποτήρι, οπότε στο τέλος είχε μείνει μονάχα ο δίσκος και η κανάτα!! Και αφού η ταμίας μας έστελνε έναν έναν πίσω, τελικώς αντί για ποτήρια πήραμε από ένα σέϊκερ. ΤΡΕΛΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΜΙΛΑΜΕ ΤΑ ΣΕΪΚΕΡ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΜΕΡΑ!!

Οι διοργανωτές εφέτος σκεφτήκαν πονηρά. Σου λέει «NO ΠΛΑΣΤΙΚΑ, NO ΜΑΖΕΜΑ ΜΕΤΑ», οπότε κι εμείς σκεφτήκαμε πιο πονηρά, πως αντί για τα μεσσηνιακά προϊόντα που κάνουμε δώρο κάθε χρόνο, φέτος να τους δωρίσουμε ένα σετ σκούπα-φαράσι-σκουπιδοτενεκέ! Έτσι πως το πάνε.. του χρόνου θα κουβαλούμε ΚΑΙ ΤΙΣ ΨΗΣΤΑΡΙΕΣ ΜΑΣ στο βουνό!!

Μετά από μια στάση στη Ναύπακτο, αργά το μεσημεράκι μας περίμενε στον Αθ. Διάκο μια πιατέλα με λουκούμια και τσίπουρο. Τσίπουρο δε δοκίμασα αλλά τα λουκούμια τα έδωσα και κατάλαβαν!! Φυσικά Self Service... :p

Από κει προσπεράσαμε το απότομο κομμάτι της διαδρομής με το αυτοκίνητο για να πάρουμε το μονοπάτι λιγάκι πιο πάνω. Βέβαια για κακή μας τύχη το μονοπάτι παραδόξως ΠΕΡΝΟΥΣΕ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΛΙΣΣΙΑ!! Η Βάνα έκανε σαν τρελή... ενώ εγώ την τραβούσα βίντεο.. μέχρι που εγκαταστάθηκε ένα μελίσσι στο κεφάλι μου!...$#%@&

Στην αρχή νομίζαμε πως χαθήκαμε! Σημάδια δεν υπήρχαν στο μονοπάτι ούτε για δείγμα.. Βγαίνοντας στο δρόμο διαπιστώσαμε πως μαζί με τα πράγματά μας είχαμε φορτωθεί και μέρος της πλούσιας χλωρίδας της περιοχής (άγρια βάτα, τσουκνίδες κ.λ.) Εκεί καταλάβαμε γιατί οι περισσότεροι εκ των ορειβατών είχαν πάει ποδαράτοι από το δρόμο κι όχι από το μονοπάτι!

Το μονοπάτι ζωντάνεψε από φωνές, οπότε μετά από λίγη ώρα φτάσαμε στο χώρο της κατασκήνωσης. Αφού χαιρετηθήκαμε ..με παλιούς γνωστούς-γνωστές... έπειτα πήρα θέση στην ουρά για το «συσσίτιο». Άλλος είχε πάρει τάπερ, άλλος κατσαρολάκι ...κι ένας κουβαλούσε ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΧΥΤΡΑ!!! Πολύτεκνος, σκέφτηκα... Καθώς περίμενα βέβαια μαζί με το πλήθος, μια βαριά μυρωδιά μου ήρθε (=σκατίλας) και ρώτησα: «Καλά τι στο διάολο, έχουν βάλει τα σκουπίδια δίπλα μας»; Και ένα γλυκύτατος γεράκος μου απαντά: «η φασολάδα βρωμάει έτσι, νεαρέ μου»!...

Οπότε την προσπέρασα (με μανταλάκι στη μύτη) παίρνοντας κλασσικά τυρί, ελιές και ψωμί.. Δεν έχω καταλάβει γιατί κάθε χρόνο έχουμε φασολάδα στις συγκεντρώσεις μας;; Δηλαδή οι ορειβάτες της Ιταλίας στις συγκεντρώσεις τους τρώνε πάντα μακαρόνια;;; ΑΠΟΡΙΑ!

Ευτυχώς λίγη ώρα αργότερα οι διοργανωτές ανοίξανε μια ΚΑΝΤΙΝΑ(!) οπότε χτύπησα μερικά σουβλάκια.. αφού είχα γίνει πρώτα «παγάκι» καθώς παρακολουθούσα την ταινία «ΈΒΕΡΕΣΤ 2004» δίχως μπουφάν (ανέφερε και η ταινία κάτι θερμοκρασίες -20 -30... γμσ τα!) Έπειτα πήγα στο τηλεσκόπιο για να δω τ' άστρα. Με το που έφτασα, 5 άτομα με μια φωνή είπαν «ΚΛΕΙΣΤΕ ΤΑ ΦΩΤΑ» προσθέτοντας εγώ «ΑΝΑΨΤΕ ΤΟΥΣ ΦΑΚΟΥΣ»... Τέλος πάντων, έκλεισα το φως (...ένας «θεός» ξέρει πως... δε πήρα παραμάζωμα το τηλεσκόπιο μες στα σκοτάδια).

Για πρώτη φορά πάντως, μου δόθηκε η ευκαιρία να παρατηρήσω μεταξύ άλλων, ένα λευκό νάνο, το γαλαξία της Ανδρομέδας και το Δία με δύο εκ' των δορυφόρων του. ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ!

Η ώρα ήταν περασμένη... οι περισσότεροι την είχαν πέσει στα αντίσκηνά τους... ενώ κλασσικά όπως κάθε χρόνο κάτι όργανα και κάτι αγριοφωνάρες ηχούσαν από μακριά: ΗΤΑΝ ΟΙ ΓΙΑΝΝΙΩΤΕΣ!! Είχαν εγκατασταθεί δίπλα στις τουαλέτες, που στην προσπάθειά μου να πάω να κατουρήσω, δε ξέρω πως με είδαν μέσα στα σκοτάδια, ΞΑΦΝΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑ ΝΑ ΧΟΡΕΥΩ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ!! Αφού τους εξήγησα πως στην τουαλέτα πήγαινα... κάνοντας παράλληλα τρεις κύκλους.. με αφήσαν και ...ξελάφρωσα!

Φτάνοντας στη σκηνή η γνωστή μου είχε ήδη στήσει τον υπνόσακό της και την είχε πέσει. Στην προσπάθεια μου να στρώσω κι εγώ το δικό μου.. σε κάποια φάση μου λέει: «άντε τελείωνε... ΚΑΙ ΜΗ ΚΟΥΝΙΕΣΑΙ ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΜΑΣ ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΟΥΝ»!! Αφού γελούσαμε για κανά μισάωρο, έπειτα έπεσε νεκρική σιγή... Εκτός από το βόδι που ροχάλιζε (και έκλανε!) κάπου 'κει χάμου κοντά μας, σε γενικές γραμμές τα πράγματα κυλήσαν ήσυχα το βράδυ!

Το πρωί ξυπνήσαμε με ένα μουρμουρητό. Ήταν γύρω στις 6.00 όταν βγαίνοντας από την σκηνή μας, αντικρίσαμε ένα πλήθος να περιμένει να σερβιριστεί τσαγάκι.. Έλα μου όμως που ο νεαρός που είχε αναλάβει να ανάψει τη φωτιά.. την είχε βάλει (τη γκαζιέρα) και στη σκάλα 1!! Ως αποτέλεσμα, τρία τέταρτα περιμέναμε περίπου μέχρις να 'ρθει η σειρά μας: Όχι το τσάι δεν έβραζε, αλλά βράζαμε εμείς σε σημείο που παρ' ολίγον να εκραγούμε! Ευτυχώς, σε κάποια φάση ήρθε ο πρόεδρος και άνοιξε το γκάζι (δεν έχασα ευκαιρία να ρωτήσω: «στα κάρβουνα το βράζατε τόσην ώρα»;)!!!

Τελικά ήπιαμε το τσάι παρέα με τση κοπέλα από το Χάντακα και αργότερα με τους συμπατριώτες.. που τους φάνηκε «βουνό» η ανάβαση στην κορυφή Κόρακας (υψ.2495μ.). Δεν είναι και τόσο δύσκολο τους είπα, συμπληρώνοντάς με αυτοί «αϊ στον Κόρακα... τότες»! Βέβαια εγώ είχα δώσει εφέτος το λόγο μου, πως δε θα ανέβαινα μέχρις πάνου, οπότε σεργιάνισα τελικώς τα.. κατατόπια και τα περίχωρα του καταφυγίου... συζητώντας παράλληλα με διαφόρους από το Βόλο και τση Κρήτη μέχρις την Κόρινθο και τη Θεσσαλονίκη.

Ωσαν γνήσιος ορειβάτης(;) φυσικά(!)... δεν έχασα ευκαιρία.. και να μαυρίσω! :p

Ο Λεωνίδας πήρε τα «μπαΐρια».. ενώ η υπόλοιπη ομάδα κατά το μεσημεράκι κατέβηκε για να πάρουμε το δρόμο της επιστροφής. Φυσικά μια συνεννόηση μπουζούκι μεταξύ εμού και του οδηγού.. είχε ως αποτέλεσμα η γνωστή μου ..να δει το ΧΡΙΣΤΟ ΦΑΝΤΑΡΟ! Αφού ένας φίλος μετά μου διατύπωσε τα εξής.. άκρως παραστατικά φυσικά: «Σε κάποια φάση είδαμε να κατεβαίνει σανιδωμένο το βανάκι του ορειβατικού σας.. και δυο λεπτά αργότερα.. επέστρεφε σανιδωμένο πίσω! Και μετά από λίγο ξανακατέβαινε»...

Τι να του πω(;;;): «Δεν χορτάσαμε το βουνό βλέπεις.. μα δεν ήτανε καταπληκτικό»; Άσε που στο δρόμο λίγο έλειψε να τη δούμε και.. ασθενοφόρο! Ένας τύπος σαβουριάστηκε σε μια πλαγιά, την οποία αντί να κατέβει σε 10λεπτά την κύλησε σε 1!! Οπότε τον μαζέψαμε και δαύτον, ο οποίος μάλιστα «έκλεγε» τη φωτογραφική του μηχανή!!!! Άλλος για κορφή ετράβηξε και άλλος για κατρακύλη...

Αφού δε μας έβρισαν οι συνορειβάτες που κατέβαιναν πεζοί ...για το χώμα που φάγανε από το αμάξι μας.. φτάσαμε και πάλι στον Αθ. Διάκο! Μια αναδιοργάνωση και ΒΟΥΡΡΡ πίσω Καλαμάτα... (Αφού σε κάποια στιγμή νόμιζα πως μπήκα ...σε αεροπλάνο). Ομολογώ πως πέραν της πολύ καλής οδήγησης (αφού δεν καρφωθήκαμε σε καμιά μάντρα), ήταν και από τις λίγες των περιπτώσεων, που φτάσαμε Καλαμάτα με φως ημέρας (βέβαια ο ήλιος είχε δύσει...)!

Normal 0 MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Κανονικός πίνακας"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman";}

Εμπνευσμένο μετά από αυτό

Μετά από πολύ καιρό αποφάσισα να μπω στα στατιστικά του counter και να χαζέψω λιγάκι τις λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιούν οι άλλοι για να μπουν στην σελίδα μου. Πιο δημοφιλείς φυσικά είναι αναζητήσεις στο google που άλλοτε σε κάνουν και γελάς με μαύρο δάκρυ και άλλοτε απλά σε προβληματίζουν. Μην έχοντας κάτι καλύτερο να κάνω λοιπόν επέλεξα μερικές από αυτές τις λέξεις κλειδιά και σας τις παραθέτω (αφορούν τις 4 τελευταίες ημέρες):

τι να δω στην κρητη

Σχόλιο: Το σίγουρο είναι πως μετά το ανάγνωσμα των ταξιδιών μου στην Κρήτη, ο φίλος μας θα απογοητεύτηκε και θα πήγε σε κάποιο άλλο αιγαιοπελαγίτικο νησί.

πωσ θα σωθουμε το 2012

Σχόλιο: Θύμα του Λιακόπουλου και των ομάδων Ε, Ζ, Η κ.τ.λ. Ψάχνει στο ίντερνετ τρόπους διαφυγής από την επερχόμενη καταστροφή. Χαμένος είσαι ήδη φίλε μην τη ψάχνεις..

ου κλεψεισγιατι εδωσε αυτη την εντολη ο θεος

Σχόλιο: Μην ψάχνεις σημασία!! ΑΣΤΟ ΝΑ ΠΑΕΙ ΣΤΟ ΔΙΑΟΛΟ!

πωσ θα ερθει το τελοσ του κοσμου το 2013

Σχόλιο: Πιθανόν ο τύπος δεν βρήκε απάντηση για το 2012 οπότε είπε να αναζητήσει για το επόμενο έτος στοιχεία. Ευτυχώς που η εγγραφή μου ήταν άκρως διαφωτιστική!!!!

ποτε θα ερθει ο αντιχρηστος

Σχόλιο: Πιθανόν αυτός δεν ψάχνει το γνωστό αντίχριστο μιας και σημειώνει την λέξη με «η». Άλλωστε ο Μάξιμος καθημερνά δηλώνει στην TV πως ο Αντίχριστος ήρθε στον κόσμο το 1983. Αυτός ψάχνει τον αντι-Χρήστο!!!

σατανιστικές τελετές σερρων

Σχόλιο: Δεν γνώριζα πως γίνονται και σατανιστικές τελετές στις Σέρρες. Τι μαθαίνει κανείς χωρίς να το θέλει ...;

ορειβατικη καρτα

Σχόλιο: Σε λάθος σημείο φίλε την αναζητάς. Πάνε γράψου σε κανένα ορειβατικό σύλλογο.

λίτσα πατέρα γεννήθηκε

Σχόλιο: Καλά ζει ακόμα; Θα πρόσθετα. Τι ψυχανόμαλοι υπάρχουν δεν χωρά συζήτηση. Τους ενδιαφέρει πότε γεννήθηκε η Λίτσα. Λες, για να μάθουν το ζώδιό της;;;;

περιληψη η ιστορια διχως τελος

Σχόλιο: Περίληψη της ιστορίας αλλά να μην έχει τέλος. Άρα δεν μιλάμε για περίληψη ε; Όποιος καταλάβει κάτι περισσότερο ας μας το πει.

πριζες ταξιδιου πειραιας

Σχόλιο: Άλλη μια βαθυστόχαστη αναζήτηση. Κανένας άνεργος ηλεκτρολόγος θα ήτανε που έψαχνε σημεία για να βάλει πρίζες (και που δεν σκέφτηκε κανείς άλλος)..

αν πεθανουμε τι θα ειμαστε ποια,πωσ θα ζουμε,τι θα κανουμε?

Σχόλιο: Μου αρέσει η διευκρίνιση της ερώτησης! Δεν αφίνει περιθώρια να παρερμηνεύσεις την απορία του! Μετά την επίσκεψη φίλε στο χώρο μου σίγουρα πείρες ΔΙΑΦΩΤΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ!!!!

ποιος Καστοριαδης?

Σχόλιο: Ίδια IP με τον προηγούμενο! Είναι οι διαφωτιστικές απαντήσεις που έλεγα!

η μεγαλύτερη τραγωδία σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας ίσως να είναι ο σφετερισμός της ηθικής από τη θρησκεία.

Σχόλιο: Εδώ δεν έχουμε ερώτηση! ΜΑΛΙΣΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΕΛΕΙΑ!!! Μονάχα η υπογραφή λείπει..

η δεκατη εντολη ου

Σχόλιο: Ου τι Ου; Άσχετος κι εσύ με Χριστό ε; Ξέρεις μονάχα το «ου» αλλά δεν ξέρεις την εντολή; ΓΙΝΕ ΤΩΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΗΣ ΤΟΥ ΜΠΛΟΓΚ ΜΟΥ!

τι θα γίνει με τον χριστιανισμό ρε παιδιά

Σχόλιο: Ρώτησες το σωστό άτομο: ΕΝΑΝ ΑΘΕΟ! Θα πάρεις σαφή απάντηση.. ΠΕΡΙΜΕΝΕ..

η φυγη των ποντιων απο την μ.ασια 1935

Σχόλιο: Να που έμαθα και κάτι καινούριο. Ότι οι Πόντιοι τελικώς ξεριζώθηκαν από την ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ και όχι από τον Πόντο όπως νόμιζα. Να υποθέσω πως κάποιος νεοέλληνας ποντιακής καταγωγής ψάχνει τις ρίζες του;;

πωσ να μαθουμε αν ζει μετα θανατον

Σχόλιο: Δεν μας διευκρινίζεις ποιος; Αν ρωτάς τώρα γενικώς και αορίστως, θα πρέπει να πεθάνουμε πρώτα για να σου πούμε(;)..

τσάντα ορειβασίας

Σχόλιο: Μετά την ορειβατική κάρτα σειρά έχει η τσάντα. Ουδέν σχόλιον.

1964 ξεριζωμος ελληνων κωνσταντινουπολης

Σχόλιο: Με πιάνεις αδιάβαστο. Συνέβη κι αυτό; Για πες.. για πες.. λεπτομέρειες!

ποιο κατέχουν την ελληνικη παιδια?

Σχόλιο: Το σίγουρο είναι πως όχι εσύ, μιας και ρωτάς!

τηλεφωνο της λιτσα πατερα

Σχόλιο: Αφού δεν βρήκε την ημερομηνία γένεσης της Λίτσας, τώρα ψάχνει το τηλέφωνό της να την ρωτήσει διαπροσωπικά;; ΕΛΕΟΣ!!!!

χρωσταω σε τραπεζες

Σχόλιο: Το μεγαλύτερο πρόβλημα θα ήταν να «χρωστούσες στις Μιχαλιούς»

εξω απο την παραδοση του θα βρεθεί το...

Σχόλιο: Το περίεργο σε αυτή την δήλωση, διότι περί δήλωσης επρόκειτο, να διευκρίνιζε αυτό το «το» ... ΚΑΙ ΕΙΧΑ ΑΠΟΡΙΑ ΡΕ ΓΜΤ ΝΑ ΜΑΘΩ!!

ου φονεύσεισ σημασία

Σχόλιο: Σου είπα μην την ψάχνεις.. δε θα βρεις απάντηση!! Μήπως είσαι ο πόντιος πιο πάνω;;;

θεσσαλονικη καλαματα με τρενο

Σχόλιο: Ναι αμέ! Κάντο κι αν βγεις υγιείς πες μας κι εμάς! Το σίγουρο είναι πως μετά το ανάγνωσμα της εγγραφής μου θα πήγε Καλαμάτα αεροπορικώς!!!

ποιος ειναι ο δρομος της ζωης μου

Σχόλιο: Είναι ειρωνεία να κάνεις αυτού του είδους τις ερωτήσεις στο google. Ελπίζω να μην αυτοκτόνησε ο τύπος μετά το ανάγνωσμα της εγγραφής μου..!

Ως κατ' εξοχήν έλληνας παρότι είχα προγραμματίσει το ταξίδι μου στη Σαμαριά πριν ακριβώς ένα χρόνο, άρχισα να ετοιμάζω τα πράγματά μου κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή: στις 1:00 τα ξημερώματα της Παρασκευής! Όντας φυσικά άυπνος την προηγουμένη (κλασσικά) τελικώς κοιμήθηκα στις 4:00 τα ξημερώματα για περίπου 3 ώρες...

Την επομένη, αφού φορτώθηκα όλα τα σχετικά συμπράγκαλα (εκτός βατραχοπέδιλα όπως θα έκανε ένα κλασσικό μέλος του ΕΟΣ Χανίων για παράδειγμα) πήγα στη δουλειά κι από εκεί καπάκι πήρα διαδοχικά το λεωφορείο για Αθήνα, τον ηλεκτρικό για Πειραιά και έπειτα επιβιβάσθηκα στο «Βενιζέλος» της ΑΝΕΚ.

Γνωρίζοντας πλέον καλά τα κατατόπια του καραβιού (τρίτη φορά ταξίδευα με δαύτο) έστρωσα τα πράγματά μου στο γνώριμο (πλέον) κατάστρωμα 10 του καραβιού. Διαβάζοντας για κανα δίωρο και αφότου δεν με έπαιρνε ο ύπνος, διαπίστωσα πως αδίκως έψαχνα τα βρωμοπάπουτσα των «γειτόνων» μου που είχανε εγκατασταθεί στο προσκεφάλι μου (Καλαματιανοί επίσης).... ΤΑ ΠΟΔΙΑ ΤΟΥΣ ΒΡΩΜΟΥΣΑΝ ΤΕΛΙΚΑ!!!!

Έτσι την έβγαλα στο μπαρ παρέα με τον Γιάννη, διευθυντή μιας γνωστής εταιρείας φίλτρων νερού της οποίας η έδρα είναι στο Ηράκλειο. Η συζήτηση κράτησε μέχρις πρωίας που για να αντεπεξέλθω χρειάστηκαν 6 espresso!

Σάββατο πρωί στα Χανιά!

Το πρωί, αφότου κατέβηκα από το «Βενιζέλος», έπεσα σε συμπλοκή μεταξύ οδηγού και επιβάτη (δε βγάλανε μαχαίρια, ευτυχώς!). Έπειτα πήρα το αστικό για Χανιά, όπου μετά από μια καθιερωμένη μπουγάτσα στου Ιορδάνη (διευκρινίζοντας πλέον «ΣΚΕΤΗΗΗ»!) άρχισα να σεργιανώ στα των Χανίων σοκάκια. Το πρωί πέρασε σχετικώς γρήγορα, μέχρις που μεσημεριάστηκα.. και έπρεπε να πάω στα γραφεία του συλλόγου! Εκεί δεν είχε μαζευτεί απλά σύλλογος.. αλλά ένα ολόκληρο κονβόϊ ορειβατών(!) που θα ερχόντουσαν στη Σαμαριά. Ήμασταν περί τα 140 άτομα όπως έμαθα εκ των υστέρων(:p).

Τελικά αφού χαιρετήθηκα με παλαιούς γνωστούς και αφότου ξελάφρωσα μια συνορειβάτισσα από Λάρισα παίρνοντας μέρος του φορτίου της, επιβιβάσθηκα στο λεωφορείο ΝΟ2 το οποίο και αναχώρησε πρώτο. Έπειτα ακολούθησαν διαδοχικά τα ΝΟ1 και ΝΟ3 με σειρά (σειρά που λέει ο λόγος).

Η πορεία οδικώς περνούσε μέσα από το οροπέδιο του Ομαλού καταλήγοντας στην αφετηρία του φαραγγιού όπου δέσποζε κι ένα τουριστικό πολυμάγαζο (καφενο-παντοπωλείο συν εστιατόριο + + + ).

Η πορεία για μια περίπου ώρα ήταν κατηφορική με ταμπέλες τύπου «ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΙΣ».. Με αρκετές στάσεις για φωτογραφίες και αφότου είχαμε φορτωθεί οι άρρενες της ομάδος τους άρτους της εκκλησίας (σαν τσουρέκια έμοιαζαν) φτάσαμε μετά από κανα δυομισάρι ώρες στο ομώνυμο χωριό Σαμαριά όπου θα γινόταν όλος ο «τζερτζελές»!

Η αρχή του ..«ΤΕΛΟΥΣ»

Φτάνοντας λοιπόν στο «στοιχειωμένο» χωριό Σαμαριά, πρώτη μας ενέργεια ήταν να στήσουμε τις σκηνές μας. Έπειτα γνωρίστηκα με διαφόρους, πίνοντας παράλληλα ρακόμελο (έτσι για αρχή!). Αφού γευμάτισα από όλους και από λίγο, και αφότου έμαθα πως το επιπλέον βάρος που κουβαλούσα καθ' όλην την διάρκεια της πορείας ..ΗΤΑΝ ΤΡΟΦΙΜΑ(!) το καλαμπούρισα με τα παιδιά που κατεβήκαμε παρέα.

Λίγο πριν πέσει η νύχτα, είχαν ολοκληρώσει και οι τελευταίοι των Χανιωτών το έργο του στησίματος των σκηνών τους. Το καραβάνι είχε φτάσει όλο στον προορισμό του, οπότε ξεκίνησε το γλέντι!!! Γλέντι όμως στα κρητικά σημαίνει παράλληλα και ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ! Και ενώ εγώ είχα δοκιμάσει αρκετές ποικιλίες ντόπιων κρασιών ξεκίνησα να δοκιμάζω και αυτές των τσικουδιών!! ΦΥΣΙΚΑ ΜΕΧΡΙΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑ ΚΩΛΟΣ (ευτυχώς που το μόνο που δεν θυμάμαι είναι η επιστροφή μου στην σκηνή!).

Η βραδιά κύλησε με κρεατοψησίματα και live εκτέλεση διαφόρων μαντινάδων, άλλοτε σχετικών και άλλοτε ασχέτων με την περίσταση (αλλά ουδείς ενδιαφερόταν για το περιεχόμενο αυτών)...

Αφού τα ήπιε και ο παπάς της αποστολής, άρχισε να λέγει και αυτός τα δικά του! Μέχρις που τον λόγο πήρε κάποιος εκπρόσωπος του συλλόγου κάνοντας παράκληση να «απολαύσομε» την μαγεία της περιοχής «ακούοντες» τα νερά όπου κυλούσαν στο φόντο (υπό την επήρεια του αλκοόλ φυσικά). Αφότου τελείωσε πήρα τον λόγο εγώ (επίσης υπό την επήρεια της ίδιας ντόπιας ουσίας) φωνάζοντας πως πλέον ο λόγος τελείωσε και πως μπορούσαμε να ΚΛΕΙΣΟΥΜΕ ΤΙΣ ΒΡΥΣΕΣ!!

Το γλέντι έπειτα άναψε ΑΓΡΙΑ και είχε κατάληξη στην γέφυρα όπου την βγάλαμε από όσο θυμάμαι μέχρις τις 2 τα ξημερώματα. Εκεί είχα την ευκαιρία να ανακαλύψω ένα «περίεργο» όργανο του οποίου δεν μπορούσα να βρω τις νότες (δεν έμοιαζε μήτε με κιθάρα μήτε με μπαγλαμά) και αφότου σκότωσα αρκετό από το περιεχόμενο ενός μπουκαλιού που περιφερόταν εμπρός μου (αχχχ), σηκώμενος κατά τις δύο (μετά από επίκληση όσων κρύωναν), η αϋπνία των προηγουμένων ημερών και η νηστεία (όσαν άθεος νηστεύω μετά το Πάσχα :p) οδήγησε στο να σβήσω μηχανές(!) (τα υπόλοιπα τα θυμάμαι σαν όνειρο «τρα-λαλώ»)..

Έπειτα κουβαλητός «επήγα» στην σκηνή, που ας είναι καλά ο σύντροφος ο οποίος «εθυμώταν» που είχαμε σταθμεύσει!!!! Αφού δεν καρφώθηκα στο πλέγμα(!) που ασκόπως ήταν στημένο δίπλα στην σκηνή μας (στην προσπάθειά μου να βγάλω τα άρβυλά μου :p) έπεσα τελικώς (στη σκηνή :p) σαν ξερός μέχρις τις 7 της επομένης....

Σαμαριάς συνέχεια..

Η Κυριακή με βρήκε να ξυπνάω στη σκηνή(!) με κεφάλι σχετικά ελαφρύ (εε;;).. Φυσικά όπως καμαρωτά καμαρωτά με ενημέρωσαν κάποιοι εκ των παρευρισκομένων, αυτό συνέβη λόγω της καλής ποιότητας των «ξυδιών» που είχα κατεβάσει την προηγουμένη! Αφού καλημέρισα και καλημερίστηκα με καμιά 50αριά άτομα έπειτα άρχισα να μαζεύω τα πράγματά μου! Και αφότου τα φόρτωσα και πάλι στην πλάτη (μαζί με κάτι extra bonus της Δήμητρας - περί σκηνής ο λόγος) έπειτα από περιέργεια πέρασα από την εκκλησία. Αν και βάσει προγράμματος θα ξεκινούσαμε γύρω στις 10, εγώ έφυγα 20λεπτά νωρίτερα (πριν ολοκληρωθεί η λειτουργία).

Στο δρόμο αφού πόζαρα σε αρκετών ΑΣΧΕΤΩΝ(!) τις φωτογραφίες (μερικές τις εντόπισα και στο facebook), γκαζώνοντας βρέθηκα να περπατώ μόνος πρώτος! Τελικά μετά από ολιγόλεπτη στάση ήρθαν και μερικοί ακόμα, με τους οποίους τελικώς βγάλαμε παρέα το φαράγγι. Φυσικά αφότου το βγάλαμε, ήπιαμε από ένα καφέ για τις περίπου 2 ώρες όπου περιμέναμε να τερματίσουν οι «πρώτοι» εκ των υπολοίπων.

Μερικοί βούτηξαν στη θάλασσα, ενώ εγώ μην έχοντας μαγιό, την έβγαλα απλώς με ηλιοθεραπεία. Έπειτα γευματίσαμε κατά παρέες στις ταβερνούλες της γύρω περιοχής πριν πάρουμε (την Αργώ... ΕΛΕΟΣ) το καραβάκι της επιστροφής.

Το βραδάκι φυσικά είχα δώσει το λόγο μου να παραβρεθώ στο Πνευματικό Κέντρο και στη βιντεοπροβολή της ταινίας ντοκιμαντέρ «Άλλος Δρόμος δεν Υπήρχε» του Σταύρου Ψυλλάκη. Βέβαια, όσες φορές προσπάθησα να παρακολουθήσω «αριστερές» ταινίες κόντεψα να πάθω ασφυξία (από τον κόσμο)!!! Αν και αυτή την φορά, πηγαίνοντας καπάκι μετά την εκδρομή (για να προλάβω ο μλκ) θα πρέπει οι υπόλοιποι να έπαθαν ΑΣΦΥΞΙΑ (από την ιδρωτίλα μου)!!! Πάτα 'με να σε πατώ, γινόταν εκεί μέσα της «κακομοίρας(..)»!

Τελικώς αφού γνωρίστηκα με διαφόρους και αφότου βρήκα κι έναν γνωστό(!), έπειτα επέστρεψα σπίτι, όπου μετά από ένα ζεστό μπάνιο την βγάλαμε στον «Άσωτο» (αυτή τη φορά για ούζα μέχρις τις 2!). Επιστρέφοντας σπίτι περπατούσα σαν γάτα, για να μην ξυπνήσω τη Δήμητρα και τους γονείς της. Ο μόνος που με κατάλαβε πρέπει να ήταν ο σκύλος, που σήκωσε την γειτονιά στο ποδάρι....

Μια 'μέρα στο Χάντακα!

Κατά τις 6.15 το πρωί ξύπνησα και κατά τις 7.00 σηκώθηκα από το κρεβάτι με σκοπό να ετοιμάσω τα πράγματά μου για Ηράκλειο. Φυσικά μην έχοντας την υπομονή να περιμένω το (γνωστό πλέον) αστικό «Περιβολάκια» κατέβηκα δια ποδός.. Ευτυχώς που καθώς έκοβα τα στενά της πόλης στην τύχη, βρέθηκα μπροστά στο ΚΤΕΛ!! Αφού χαιρέτισα κάτι συνορειβάτισσες που γνώρισα την προηγουμένη, έπειτα επιβιβάσθηκα στο λεωφορείο για Ηράκλειο.

Νωρίς το μεσημέρι με βρήκε να περιπλανιέμαι στα σοκάκια του «Χάντακα», αναζητώντας επειγόντως NET CAFΙ (το κινητό για δεύτερη φορά τα είχε φτύσει οπότε έψαχνα τα τηλέφωνα στον κατάλογό μου στο internet). Αν και αρχικώς θα συναντούσα 3 άτομα, λόγω υποχρεώσεων συνάντησα μονάχα έναν με τον οποίο απολαύσαμε ένα ζεστό καφεδάκι, με τα λεοντάρια να μας κοιτούν!

Αφού σεργιάνισα και πάλι στην πόλη και στο λιμάνι, έπειτα έπιασα συζήτηση με κάτι παππούδια που είχαν αράξει σε μια πλατεία (με ένα αποκεφαλισμένο άγαλμα) και με κάτι τουρίστριες από Ολλανδία (για Ιταλό μου είπαν πως με περάσανε, άντε να δούμε τι άλλο θα ακούσω στο Ηράκλειο)!

Ανταλλάξαμε email κ.τ.λ. κι έπειτα πήρα το δρόμο προς το λιμάνι. Αφού ενημερώθηκα για την επιτυχία της Καβάλας στη Β' Εθνική (από του χρόνου Α' :p) παρέα με μια μπύρα, ανέβηκα έπειτα στο καράβι....

Το ψυγείο της «Αριάδνης»

Περίπου μία ώρα πριν την αναχώρηση, όντας πτώμα από την κούραση, μιας και είχα περπατήσει το μισό Ηράκλειο με τα πόδια φορτωμένος σαν θιβετιανός οδηγός βουνού, άρχισα να αναζητώ ανθρώπους στις αίθουσες του καραβιού. Το «Αριάδνη» εκτός της πολυτέλειας όμως, θύμιζε στοιχειωμένο πλοίο! Αν πω πως δεν υπήρχε κανείς, εντάξει(..), θα ήταν υπερβολή(;): ΗΜΟΥΝ ΜΟΝΑΧΑ ΕΓΩ!!!!!

Αφού ξεφόρτωσα λοιπόν, έστρωσα το υπόστρωμα και την έπεσα για ύπνο, εκμεταλλευόμενος την ησυχία. Βέβαια, μετά από κανα μισάωρο ήρθαν κι άλλοι πέντε, οι οποίοι προτίμησαν την αίθουσα που είχα καθίσει, περισσότερο για ασφάλεια (κλασσικά, για να αφήσουν τα πράγματά τους δίχως το φόβο να τους τα κλέψει κανείς). Το πρόβλημα όμως ήταν πως, οι άνθρωποι της ΑΝΕΚ για να διασφαλίσουν πως οι αίθουσες του πλοίου θα μείνουν άδειες (μιας και είχε ελάχιστους επιβάτες), είχαν βάλει τον εξαερισμό και δεν τον έκλεισαν όλο το βράδυ. Στην αρχή αφού άρχισα να τουρτουρίζω, φόρεσα διαδοχικά δεύτερη μπλούζα, φλις, μπουφάν κ.λ. Τελικά με πείρε ο ύπνος για κανα μισάωρο όταν κατά τις 11.30 το βράδυ ξεκίνησε η παρέλαση: Με την σειρά ένας ένας πηγαίνανε στην τουαλέτα. «Τι στο διάολο, συχνοουρία πάθανε όλοι τους»; -αναρωτήθηκα. Και όχι τίποτες άλλο, αλλά η τουαλέτα ήταν απέναντί μου και όλοι τους, περνούσαν από δίπλα μου!

Το πρωί τελικά σηκώθηκα με τρέμουλο και πόνο στο στήθος!! Βλέποντας έναν μεσήλικα να πηγαίνει προς την τουαλέτα τον ρωτώ: «Να σας ρωτήσω, έχει κρύο ή απλά ιδέα μου είναι»; Κι εκείνος μου απαντά: «Μόνο κρύο; Αφού το κατάλαβες κι εσύ που είσαι ντυμένος σαν εσκιμώος, φαντάσου»! Εντωμεταξύ όλο το βράδυ έψαχνα να βρω ένα ζεστό ρόφημα και δεν έβρισκα πουθενά! Όλα είχαν κλείσει από τις 11.00!!! Μέχρις που το πρωί ρώτησα έναν τεχνικό που περνούσε από κει και με ενημέρωσε πως μονάχα στο πρώτο κατάστρωμα λειτουργούσε καφετέρια! «Πες το ρε χριστιανέ», ακούστηκε μια φωνή από το βάθος.

Τελικά 5.30 το πρωί της Τρίτης φτάσαμε Πειραιά, αλλά όσοι την είχαμε βγάλει στο ψυγείο της «Αριάδνης» φύγαμε από το καράβι μετά τις 6:00. Το ζεστό ρόφημα επιβαλλόταν για να συνέλθουμε από το «μελάνιασμα»! Έπειτα πήρα τον ηλεκτρικό με τελικό προορισμό τα Εξάρχεια....

Η παρούσα εγγραφή είναι αφιερωμένη στη χαμογελαστή νεαρή συνορειβάτισσα Άννα του συλλόγου μας που τη χάσαμε δυστυχώς πρόωρα τη Μεγάλη Πέμπτη και η οποία ήθελε πάρα πολύ να κάνει αυτό το ταξίδι...

Ελευθερία εν συντομία ίσως θα λέγαμε πως είναι η απουσία περιορισμών. Είναι το αγαθό εκείνο που έχει εξυψωθεί όσο κανένα άλλο στο ρου της ιστορίας, ιδίως μετά από περιόδους καταπίεσης. Είναι το αγαθό που αποτέλεσε την πηγή της δημιουργικότητας, της αυτονομίας, της κριτικής και της αμφισβήτησης, ακόμη δε και της επανάστασης, είτε μιλούμε για ατομικό είτε για συλλογικό επίπεδο.

Το πιο γνωστό ελεύθερο πολίτευμα στην ιστορία είναι αυτό της Δημοκρατίας, όπου το κοινωνικό σύνολο, οι πολίτες δηλαδή, αποτελούν ρυθμιστή και κεντρικό άξονα των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων της ίδιας τους της κοινότητας. Υπό αυτήν την έννοια λοιπόν, δεν νοείται ατομική ελευθερία για μια σύγχρονη κοινωνία δίχως την αναγνώριση από μέρους μας των ατομικών ελευθεριών των υπολοίπων. Αυτό το βασικό στοιχείο που αποτέλεσε κλειδί του δημοκρατικού πολιτεύματος, που μάθαμε να το αμαυρώνουμε ιστορικά εξαιτίας της δουλείας, μας κάνει και αδιαφορούμε για το κοινωνικό σύνολο θέτοντας ως επίκεντρο της ελευθερίας, τον ίδιο μας τον εαυτό. Παραβλέποντας ίσως το γεγονός ότι πάντοτε η πιο ισχυρή ομάδα, που κατέχει την πλειοψηφία, αποφασίζει και καθορίζει τα όρια της ελευθερίας.

Υ.Γ. Πάντως στο Πασόκ βρε παιδί μου φέτος θα γιορτάσουν κυριολεκτικά «ανάσταση εκ νεκρών»!! Την στιγμή που άλλους τους προβληματίζει η Μεγάλη Παρασκευή.....